Nasze tematy

26 sierpnia br. Kongres Ruchów Miejskich decyzją zarządu przystąpił do KOALICJI DLA GOTÓWKI. Manifest Koalicji poniżej, z komentarzem wprowadzającym inicjatorów.

Opublikowany dziś Manifest KOALICJI DLA GOTÓWKI to głos społeczeństwa obywatelskiego. Pomysł zawiązania Koalicji powstał w ramach działań kampanii obywatelskiej „Broń gotówki”, prowadzonej przez Instytut Spraw Obywatelskich i ESG PRO od 2020 roku. Przedstawiciele organizacji tworzących Koalicję podpisali manifest 16 stycznia 2025 roku. 

*  *  * 

KOALICJA DLA GOTÓWKI – MANIFEST

Gotówka daje Polkom i Polakom wolność wyboru, jest dobrem wspólnym i zapewnia bezpieczeństwo. W sposób szczególny mogliśmy tego doświadczyć w czasie kryzysu związanego z koronawirusem oraz podczas wybuchu wojny na Ukrainie. Wydarzeniom tym towarzyszył gwałtowny wzrost wypłat gotówki z bankomatów, najwyższy w Europie, wyższy nawet niż na Ukrainie.

Obywatele obserwują z niepokojem malejącą liczbę bankomatów i placówek bankowych, które zapewniają obsługę gotówkową. Banki likwidują bankomaty, co skutkuje powstawaniem „pustyń bankomatowych”. Dodatkowo mamy do czynienia z procederem systematycznego obniżania limitów wypłat gotówkowych z bankomatów.

Koalicja dla Gotówki jest nieformalną siecią organizacji, których celem jest obrona gotówki jako podstawowego środka płatniczego w obrocie gospodarczym. 

DLACZEGO BRONIMY GOTÓWKI?

1. Gotówka daje nam anonimowość i ochronę prywatności. Dane o naszych wyborach konsumenckich nie trafiają do rządu, korporacji, służb i banków, dzięki czemu unikamy inwigilacji i kontroli.
2. Gotówka chroni przed wykluczeniem finansowym obywateli, którzy z różnych względów nie mogą lub nie chcą korzystać z płatności bezgotówkowych. Gotówka jest inkluzywna, pozwala na włączanie społeczne np. osób starszych i technologicznie wykluczonych.
3. Gotówka pozwala konsumentom łatwiej kontrolować wydatki. Dzięki gotówce unikamy kłopotów finansowych wynikających z impulsywnych zakupów pod wpływem reklamy.
4. Płacąc gotówką wspieramy polskie firmy: tworzymy i utrzymujemy miejsca pracy w sektorze handlu, produkcji gotówki oraz logistyki gotówki.
5. W czasach chronicznej niewydolności sądownictwa i długiego oczekiwania na prawomocne wyroki sądowe obrót gotówkowy, zwłaszcza między małymi przedsiębiorstwami i mikroprzedsiębiorstwami, jest jedynym sposobem dokonywania bezpiecznych transakcji.
6. Gotówka stanowi bezpiecznik dla polityki pieniężnej Narodowego Banku Polskiego, chroniąc obywateli przed nadużyciami. Służy w ten sposób stabilności waluty i suwerenności państwa.
7. Gotówka zwiększa bezpieczeństwo Polek i Polaków oraz infrastruktury krytycznej naszego państwa w przypadku kryzysów i zagrożeń, np. ze strony ataków hakerskich, awarii systemów bankowości cyfrowej i działań obcych służb.

Naszym zdaniem utrudnienia w codziennym korzystaniu z gotówki, jakich doświadczają obywatele, nie są procesem naturalnym ani samoistnym. Mają miejsce dlatego, że lobbują za nimi niektóre korporacje bankowe, płatnicze i medialne.

KOALICJA DLA GOTÓWKI uważa, że potrzebne są odgórne działania ze strony państwa polskiego, mające na celu aktywne promowanie systemu gotówkowego. Stawką jest wolność, prywatność i bezpieczeństwo Polek i Polaków.

KOALICJA DLA GOTÓWKI ma pięć praktycznych zaleceń dla decydentów, mających na celu zagwarantowanie obywatelom dostępu do gotówki i prawa do płacenia nią. 

CO JEST POTRZEBNE?

1. Kontrola urzędów publicznych pod kątem przestrzegania prawa zobowiązującego do przyjmowania gotówki. Obywatele zwracają uwagę, np. Rzecznikowi Praw Obywatelskich, że często nie mogą zapłacić gotówką np. w urzędach gmin, urzędach skarbowych czy w sądach.
2. Wprowadzenie przejrzystych reguł, dzięki którym klienci będą wiedzieć, jakie koszty płatności bezgotówkowych ponoszą na rzecz banków i korporacji finansowych.
3. Analiza Narodowego Banku Polskiego na temat dostępności gotówki o niskich nominałach. Dziś Polki i Polacy zgłaszają nam, że mają problemy przy codziennym korzystaniu z gotówki np. w sklepach osiedlowych, ponieważ brakuje gotówki o niskich nominałach.
4. Prawo do zaokrąglania rachunków – umożliwienie zaokrąglenia rachunków dla przedsiębiorców do pełnych 10 groszy znacząco podniesie komfort korzystania z gotówki zarówno dla sklepów, jak i dla konsumentów.
5. Zwiększenie przez Narodowy Bank Polski finansowania kampanii informacyjno-edukacyjnych mających na celu zachęcanie obywateli i przedsiębiorców do korzystania z gotówki codziennie – budowanie świadomości konsumentów i przedsiębiorców jest bardzo ważne w procesie dbania o siłę naszego państwa na arenie międzynarodowej.

KOALICJA DLA GOTÓWKI zaprasza do współpracy przedstawicieli mediów, organizacji społecznych, związków przedsiębiorców i pracodawców, związków zawodowych i ruchów nieformalnych. Zależy nam na wspólnym działaniu w ramach szerokiej koalicji ponad podziałami ideowymi, politycznymi i partyjnymi.

Warszawa, 16 stycznia 2025 r. 

1. Alfred Bujara, Przewodniczący, Krajowy Sekretariat Banków, Handlu i Ubezpieczeń NSZZ „Solidarność”
2. Jaromir Ćwikła, Dyrektor ds. Prawnych, Polskie Towarzystwo Gospodarcze
3. Rafał Górski, Prezes Zarządu, Instytut Spraw Obywatelskich
4. Konrad Hennig, Dyrektor Programowy, Forum Prawo dla Rozwoju
5. Mariusz Ławnik, Ekspert, Obywatelski Akcelerator Innowacji
6. Michał Możdżeń, Jan Zygmuntowski, Członek Zarządu, Współprzewodniczący Zarządu, Polska Sieć Ekonomii
7. Aleksander Pawlak, Prezes Zarządu, Tavex Sp. z o.o.
8. Ilona Pietrzak, Prezes Zarządu, ESG PRO Sp. z o.o.
9. Jakub Rutkowski, Prezes Zarządu, Fundacja Instytut Libertatis
10. Sebastian Stodolak, Wiceprezes Zarządu, Warsaw Enterprise Institute
11. Arkadiusz Szcześniak, Prezes Zarządu, Stowarzyszenie Stop Bankowemu Bezprawiu
12. Aleksandra Wróbel, Ekspert, Związek Przedsiębiorców i Pracodawców
13. Paweł Momro, Prezes, Fundacja Wolność i Własność
14. Jacek Spendel, Prezes Fundacja Wolności i Przedsiębiorczości
    
    

Więcej informacji na brongotowki.pl

Materiał za TYGODNIKIEM Instytutu Spraw Obywatelskich.

Serdecznie zapraszamy do udziału w Forum Ekonomicznym w Karpaczu – największej konferencji gospodarczo-politycznej w Europie Środkowej i Wschodniej. W tym roku Forum obchodzi jubileusz 35-lecia, a jego XXXV edycja odbędzie się 8-10 września br. pod hasłem „Architektura nowego porządku – stabilność w czasach zmian”.

Kongres Ruchów Miejskich został w tym roku partnerem instytucjonalnym Forum i wraz z Fundacją Instytut Studiów Wschodnich, organizatorem wydarzenia, wprowadza do jego programu debatę poświęconą jednemu z najważniejszych wyzwań stojących dziś przed polskimi miastami i gminami – zmianie demograficznej i jej konsekwencjom dla lokalnych usług publicznych. To dla nas wyjątkowa okazja, aby w Karpaczu wybrzmiał głos mieszkańców, samorządów i ruchów miejskich, i tym chętniej zapraszamy Państwa do wspólnego udziału w tym wydarzeniu.

Trzy dni obrad, tysiące uczestników, osiem obszarów tematycznych

Forum Ekonomiczne od ponad trzech dekad – nieprzerwanie od 1992 roku – pozostaje kluczową w naszej części kontynentu platformą dialogu między światem polityki, biznesu, samorządu, nauki i kultury. Organizatorzy szacują, że w tegorocznej, jubileuszowej edycji weźmie udział ponad sześć tysięcy gości z kilkudziesięciu krajów, a program obejmie kilkaset debat, paneli, warsztatów i spotkań specjalnych rozłożonych na trzy dni obrad w Centrum Konferencyjnym Hotelu Gołębiewski.

Tematyka reprezentowana przez tegoroczne hasło – „Architektura nowego porządku – stabilność w czasach zmian” – odzwierciedla skalę wyzwań, przed jakimi stoją dziś Europa i świat: od napięć geopolitycznych po transformację gospodarczą i technologiczną. Program Forum został podzielony na osiem obszarów programowych, wśród których znajdują się między innymi: Forum Regionów, AI Forum, Forum Cyberbezpieczeństwa, Forum Ochrony Zdrowia, Gospodarka, Polityka Międzynarodowa i Bezpieczeństwo, Społeczeństwo oraz Zrównoważony Rozwój.

Szczególne miejsce w programie zajmuje Forum Regionów – ścieżka tematyczna dedykowana liderom samorządu terytorialnego z całej Polski. W poprzedniej edycji zgromadziła ona ponad tysiąc przedstawicieli samorządów, w tym marszałków i wicemarszałków województw, prezydentów miast oraz burmistrzów. W tegorocznej odsłonie jednym z głównych wątków dyskusji ma być rola sztucznej inteligencji w zarządzaniu miastami – od transportu i energetyki po planowanie przestrzenne i usługi publiczne. Państwa obecność na tym Forum, jako reprezentantów samorządu i lokalnych wspólnot, byłaby dla nas wielkim wyróżnieniem.

Głos mieszkańców w Karpaczu – panel Kongresu Ruchów Miejskich

Jako partner instytucjonalny Forum, Kongres Ruchów Miejskich obejmuje patronatem panel dyskusyjny:

„Między żłobkiem a domem seniora: jak demografia zmienia lokalne polityki społeczne?”

Dyskusję poprowadzi Łukasz Broniszewski, prezes zarządu Kongresu Ruchów Miejskich. Wśród zaproszonych gości panelu znajdą się między innymi:

• Maciej Gramatyka – prezydent Tychów,
• Patryk Jędrowiak – burmistrz Ostrzeszowa,
• Magdalena Pietrusik-Adamska – wiceprezydent Poznania.

Zależy nam, aby w dyskusji spotkały się doświadczenia samorządów różnej wielkości i z różnych regionów Polski – od dużego miasta na prawach powiatu, przez metropolię, po mniejszą gminę miejsko-wiejską – tak, by rozmowa o demografii nie ograniczała się do jednej perspektywy.

Nie chcemy poprzestać na diagnozie, że rodzi się mniej dzieci, społeczeństwo się starzeje, a część miejscowości traci mieszkańców – zależy nam na rozmowie o konkretnych decyzjach, które już dziś muszą podejmować polskie miasta i gminy: jak planować sieć żłobków i przedszkoli tam, gdzie liczba dzieci spada, a jednocześnie zapewnić opiekę w rosnących gminach podmiejskich; jak rozwijać opiekę domową, mieszkania wspomagane i sąsiedzkie systemy wsparcia dla seniorów; oraz jak zadbać o sytuację zawodową osób pracujących w sektorze opieki, bez których żaden program nie ma szans się urzeczywistnić.

Wierzymy, że polityka demograficzna nie może być tworzona wyłącznie na poziomie centralnym – jej skutki widać przede wszystkim na osiedlach, w szkołach, przychodniach i domach mieszkańców. Dlatego do Karpacza jedziemy nie tylko po to, by zabrać głos, ale też by poznawać rozwiązania stosowane przez różne miasta, zestawiać doświadczenia dużych ośrodków z problemami mniejszych i budować relacje między samorządami a organizacjami społecznymi.

Jak dołączyć do rozmowy

Oficjalne potwierdzenie udziału stanowi dwuetapowa rejestracja. Formularz rejestracyjny oraz wszystkie informacje organizacyjne dostępne są na stronie internetowej: www.forum-ekonomiczne.pl

W drugim etapie rejestracji istnieje możliwość dokonania – za pośrednictwem organizatora – rezerwacji zakwaterowania na czas Forum; formularz zawiera szczegółowe informacje o dostępnych obiektach hotelowych i cenach.

Zachęcamy do zarejestrowania się jeszcze w lipcu: niższe stawki opłat rejestracyjnych obowiązują tylko do końca miesiąca, a od 3 sierpnia opłaty konferencyjne wzrastają.

Spotkajmy się w Karpaczu, 8–10 września 2026 roku. Do udziału w XXXV Forum Ekonomicznym zapraszamy szczególnie samorządowców, przedstawicieli organizacji społecznych, miejskich aktywistów, badaczy, urbanistów oraz wszystkie osoby zaangażowane w rozwój lokalny. Porozmawiajmy o tym, jak tworzyć miasta dobre do życia na każdym jego etapie – od pierwszych miesięcy dzieciństwa po godną, bezpieczną i aktywną starość.

Małe i średnie miasta, a szczególnie te średnie, wracają do łask.W mediach, w publicznym dyskursie o politykach miejskich słychać o nas coraz częściej. Po szumie wokół raportu prof. Przemysława Śleszyńskiego  „Polska średnich miast” komentatorzy ogólnopolskich mediów, think-tanki i część polityków nagle odkryła, że istnieje życie poza Warszawą i kilkoma dużymi ośrodkami. Brawo! Chciałoby się powiedzieć „lepiej późno niż wcale”. Jest tylko jeden problem – to zainteresowanie, a przede wszystkim płynące z niego koncepcje różnych mądrych rozwiązań nam, mieszkańcom prowincji wcale nie pomogą.