Kongres Ruchów Miejskich

Kongres Ruchów Miejskich, to długoterminowe, oddolne i dobrowolne porozumienie kilkudziesięciu lokalnych organizacji społecznych z ponad dwudziestu polskich miast. Działamy na rzecz dobrego życia w mieście, miasta zielonego, demokratycznie zarządzanego i sprawiedliwego. To jakie są, i mogą być nasze miasta nie zależy jednak tylko od działań lokalnych władz i mieszkańców. W wielu dziedzinach to ogólnokrajowe regulacje prawne, prowadzone polityki, funkcjonujące instytucje utrudniają zrównoważony rozwój miast, prospołeczny i sprawiedliwy. Zorganizowaliśmy się więc po to, by takie bariery wspólnie przezwyciężać.

Webinarium: „Miasto w czasie zarazy” – debata aktywistów miejskich

06 lipiec 2020

30 czerwca 2020

Dylematy i rekomendacje po pandemii (albo wciąż w trakcie?), czyli za czym, za jakimi rozwiązaniami (i przeciw jakim?) na czas po-pandemiczny my jako ruchy miejskie się opowiadamy i dlaczego? Po trzech debatach w ramach cyklu „Miasto w czasie zarazy” – miejskich radnych, naukowców i miejskich urzędników, wywodzących się z ruchów miejskich – przyszedł czas podsumowanai i wyciągnięcia wniosków. Co z nich wynika dla nas jako ruchów miejskich, jakie własne przekazy? Jakie rekomendacje chcemy/powinniśmy/możemy zaproponować? W sytuacjach, kiedy media, władze, przedstawiciele lokalnych społeczności (np. rad osiedli…) oczekują od nas opinii, stanowiska, sugestii? Albo gdy mamy zareagować na bieżące działania władz, biznesu, mediów, podmiotów społecznych?

 

Oto jaki wybór dylematów i wyzwań, przed którymi stajemy, wyłonił się z naszych wcześniejszych dyskusji podczas webinariów i nie tylko:

POZIOM OGÓLNY

Nie dotyczy obserwowalnych sytuacji, tego „co widać”, ale jakby za „stoi” za tym, co widać. Na tym poziomie możemy rozumieć miejskie konkretne sytuacje, namacalnie widoczne.

Bezpieczeństwo (potrzeba bezpieczeństwa, poczucie bezpieczeństwa…) jako chyba najbardziej podstawowy czynnik sprawczy nadzwyczajnej prawnej regulacji (zakazy i nakazy) pandemicznej, propagandy medialnej oraz motor wielu powszechnych ludzkich zachowań. Ludzie się bali, teraz mniej, wcześniej była to raczej powszechna panika. Lęk to silna i znacząca emocja, więc potrzeba bezpieczeństwa jest jedną z podstawowych. 
Ale dążenie do maksimum bezpieczeństwa za wszelką cenę nie jest niewinne, bo wchodzi w konflikt z innymi istotnymi wartościami i może prowadzić do kompletnego braku bezpieczeństwa (np. całkowite wyrzeczenie się wolności poprzez zdanie się na wszechwładzę mocnego „opiekuna” prowadzić może do totalnego zniewolenia i powszechnego poczucia iż jest się bezbronnym, bezradnym, zewsząd zagrożonym).

● Wolność, odpowiedzialność, solidarność, równość (wg Tez Miejskich).
– Antynomia między wolnością a bezpieczeństwem – ludność raczej powszechnie i spontanicznie zaakceptowała radykalne ograniczenia wolności (osobistej, politycznej ekonomicznej, społecznej itd.) w imię poczucia bezpieczeństwa. Czy chcemy kontynuacji tego stanu rzeczy, czy odwrotnie – powrotu do pełni wolności? (w różnych konkretnych tego przejawach, o czym dalej).
– Odpowiedzialność wobec przyszłości, kolejnych pokoleń – czy dla doraźnego wzrostu poczucia bezpieczeństwa (co może się podobać dziś) mamy akceptować rezygnację ze strategicznych działań i polityk służących kształtowaniu lepszej przyszłości (np. cele, zasady i praktyki zrównoważonego rozwoju miast)?
– Potrzeba bezpieczeństwa powoduje obronną, egoistyczną reakcję wobec innych, w skrajnych przypadkach agresję, wykluczanie/izolację, wrogość i eliminację (np. w obszarze finansów – nie będziemy się dzielić tym, co mamy, niech sobie radzą sami). Czy chcemy i damy radę proponować i propagować zachowanie solidarne, zwłaszcza wobec słabszych, zagrożonych, wykluczanych – zwłaszcza w kontekście prognozowanego kryzysu ekonomicznego: więc biedy, okrojonych budżetów, bezrobocia itd.? (nie chodzi tylko o ludzi czy grupy/środowiska, ale także mniejsze/biedniejsze miasta w kryzysie).
– Do poprzedniego akapitu – wolność bez gwarancji równości tworzy dżunglę, rządzoną przez najsilniejszych, realizujących swoje egoistyczne potrzeby i interesy, jest więc wolnością dla niektórych. Dlatego wielu preferuje wybór bezpieczeństwa przeciw wolności, bo nie należą do tych „silnych”. Czy znajdziemy tu naszą odpowiedź równoważącą potrzebę bezpieczeństwa, wolność i równość?

KONKRETY

Powyższe kwestie ogólne (na pewno można dodać jeszcze kilka osi wartości) przekładają się na bardziej namacalne konkrety, widoczne w obszarze życia miejskiego, polityki, decyzji itd. I w praktyce przychodzi nam właśnie do nich bezpośrednio się odnosić. Poniżej są wybrane, chyba najczęstsze dylematy. Spróbowaliśmy przegadać niektóre.

– Funkcjonowanie wirtualne czy w realu
Motyw bezpieczeństwa (w necie nie ma bezpośredniego kontaktu), ale także ekonomiczny, bo funkcjonowanie w necie jest po prostu tańsze. Preferujemy kontakty i aktywność w realu czy w necie i na ile? Co z praktyk internetowych i na jaką skalę zasługuje na zachowanie na dłużej?

– Kwestia edukacji
Szkoły mają być jakoby otwarte od września. Jaką mamy postawę wobec powszechnej, obowiązkowej e-edukacji, która może wrócić?

– Praktyki demokratyczne i partycypacyjne w sieci czy w realu?
Obecnie dominują konsultacje, debaty publiczne, plus obrady ciał samorządowych (sesje, komisje) w necie. Jak to oceniamy? Wady i zalety zwłaszcza z punktu widzenia partycypacyjnej demokracji miejskiej, udziału w niej mieszkańców? Nasze rekomendacje dla władz miejskich? (dla władzy to wygodne spotykać się wirtualnie, nikt w necie nie przyjdzie z transparentami na sesję i łatwo wyłączyć mikrofon niewygodnemu mówcy, sala nie jest potrzebna itd.).

– Dalsza centralizacja czy lokalność, autonomia miast czy dominacja rządu
Według niektórych opinii władza centralna wykazała się przy koronawirusie wyższą skutecznością działania niż niezależne samorządy, których autonomia jest nadal ograniczona, w licznych obszarach (mówił o tym podczas swojego webinarium Szymon Osowski). Co my na to, zwłaszcza w nadchodzącej przyszłości?

– Transport indywidualny samochodowy czy publiczny +plus rowery i chodzenie pieszo
Jest tu motyw lęku (w aucie nikt mnie nie zarazi), ale też ekonomiczny, bo biznes samochodowy dużo stracił. Jest niby szansa na ekspansję rowerów i chodzenia pieszo. Jak  ludzi przekonywać i władze? Okazało się, przy okazji lockdownu, że to auta są głównym emitentem CO2….

– Ograniczanie konsumpcji i inwestycji czy ratowanie biznesów?
Czy i jak inaczej proponujemy wybrnąć z tego dylematu? Życie pokazało, że do życia potrzebujemy sporo mniej niż wmawia nam reklama i marketing. I mniej się emituje CO2 i smogu.

– Jednorazowy plastik a polityki śmieciowe
Podobnie – jednorazówki wracają, bo mają zmniejszać ryzyko zakażenia: plastiki jako butelki, naczynia, sztućce, maski, rękawiczki, torebki i inne. Czy i jak dziś mamy bronić polityki eliminacji plastiku?

– Usługi nadal publiczne czy jakaś ich prywatyzacja?
Istnieje przekaz, że usługi publiczne się nie sprawdziły, w tym publiczna służba zdrowia, po części także edukacja, bo to głównie szkoły prywatne dobrze poradziły sobie z nauczaniem zdalnym.

– Inwigilacja w imię bezpieczeństwa czy bronimy prywatności?
Ekstremalny sposób zaspokojenia potrzeby bezpieczeństwa – systemy wzajemnego śledzenia się w przestrzeni fizycznej, np. na ulicy, przez smartfony.

– Dystans społeczny a integracja i inkluzyjność
Chcemy skracać, integrować się włączać słabszych, czy na odwrót? Na ile jest na dłuższą metę groźne separowanie ludzi od siebie. Otwieramy się czy znowu zamykamy (np. granice)? Na przykład w razie gwałtownego wzrostu liczby zakażeń?

– Wspólnota czy rywalizacja?
Czy mamy popierać postulaty zaprzestania wspierania słabszych miast i rejonów przez silniejsze (np. janosikowego..) bo tym silniejszym się też pogorszyło?

UCZESTNICY

Prowadzenie – Sylwia Kowalska z Torunia.
Prezeska stowarzyszenia „Czas Mieszkańców” z Torunia. Ekspertka ds. szkoleń i konsultacji społecznych w Fundacji Stabilo. Aktywistka Kongresu Ruchów Miejskich. Absolwentka Politycznej Szkoły Liderów. Ekolożka, współzałożycielka toruńskich Jadłodzielni i Ruchu Foodsharing Polska. Działaczka na rzecz ograniczenia marnowania żywności. Zaangażowana w akcję „Cyrk bez zwierząt”. Feministka, założycielka grupy Toruńskie Dziewuchy, koordynatorka projektu „Ratujmy Kobiety”, współorganizatorka akcji antyprzemocowej „Nazywam się Miliard” oraz Marszu Równości w Toruniu. Od wielu lat zaangażowana w działania na rzecz miasta, jego mieszkanek i mieszkańców.

Dyskutowali:

Urszula Niziołek-Janiak z Łodzi 
Społeczniczka związana z ruchami miejskimi od 2008 r., zaangażowana w łódzki ruch miejski – Stowarzyszenie TAK dla Łodzi. Przez dwie kadencje była miejską radną. Współtworzyła pierwszy regulamin konsultacji społecznych, społeczny program remontowy kamienic i program rewitalizacji Księżego Młyna. Inicjowała łódzki budżet obywatelski, parki kieszonkowe i zazielenianie ulic oraz uchwały: antysmogową, o pieszym mieście, edukacji obywatelskiej i antydyskryminacyjnej oraz uchwały przeciwko imprezom z tresurą zwierząt. Zabiegała o rewitalizację śródmieścia, ustawę o rewitalizacji i ustawę krajobrazową. Przewodniczyła komisji rewitalizacyjnej i budżetu obywatelskiego.

Jakub Nowotarski z Wrocławia
Współzałożyciel i prezes Stowarzyszenia Akcja Miasto, największego ruchu miejskiego z Wrocławia. Doktor nauk ekonomicznych, laureat nagrody Prezesa Rady Ministrów za najlepsze rozprawy doktorskie w 2017 r.

Radek Puśko z Białegostoku 
Członek zarządu Instytut Działań Miejskich białostockiego ruchu miejskiego, członek zarządu Kongres Ruchów Miejskich poprzedniej kadencji. Ekspert ds. partycypacji i animacji wspólnot mieszkaniowych. Aktywista Kongresu Ruchów Miejskich. Menedżer III sektora oraz absolwent 26. Szkoła Liderów Politycznych. Autor bloga www.radekpusko.pl Fan komunitaryzmu, kooperatyw, spółdzielczości, wspólnot (nie tylko) mieszkaniowych, Wielkiego Księstwa Litewskiego, a po godzinach koszykówki i Charlesa Barkley’a. Radek jest także przewodniczącym zarządu wspólnoty mieszkaniowej Włókiennicza 17 w Białymstoku.

Adres korespondencyjny:
66-400 Gorzów Wielkopolski, ul. Ukośna 13/4  
E-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Konto bankowe: 76 1600 1462 1887 8924 3000 0001
NIP: 779 246 16 30