Kongres Ruchów Miejskich

Kongres Ruchów Miejskich, to długoterminowe, oddolne i dobrowolne porozumienie kilkudziesięciu lokalnych organizacji społecznych z ponad dwudziestu polskich miast. Działamy na rzecz dobrego życia w mieście, miasta zielonego, demokratycznie zarządzanego i sprawiedliwego. To jakie są, i mogą być nasze miasta nie zależy jednak tylko od działań lokalnych władz i mieszkańców. W wielu dziedzinach to ogólnokrajowe regulacje prawne, prowadzone polityki, funkcjonujące instytucje utrudniają zrównoważony rozwój miast, prospołeczny i sprawiedliwy. Zorganizowaliśmy się więc po to, by takie bariery wspólnie przezwyciężać.

Przyjazna i dobrze zorganizowana szkoła dla nowych uczniów. List do MEN

09 marzec 2022

Nasi goście, Ukraińcy uciekający przed wojną i szukający schronienia w Polsce, przybywają często z dziećmi, także w wieku szkolnym. On powinny móc kontynuować naukę w przyzwoitych warunkach! Społeczny apel w tej sprawie do MEN, wspierany także przez Kongres Ruchów Miejskich. 

Przyjazna i dobrze zorganizowana szkoła dla nowych uczniów.
List do Ministra Edukacji i Nauki Przemysława Czarnka

08.03.2022

Ze względu na bieżącą agresję Rosji na Ukrainę, państwo polskie – w niespotykanej od dawna skali – stało się odpowiedzialne za dzieci, które przybyły do naszego kraju, szukając schronienia. Naszym wspólnym zadaniem stało się zapewnienie im bezpieczeństwa (fizycznego i psychicznego), możliwości powrotu do równowagi i kontynuacji nauki oraz rozwoju. Jedną z podstaw do zapewnienia tego jest przyjazna i dobrze zorganizowana szkoła, która przyjmie nowych uczniów oraz wesprze ich rodziców i opiekunów. Jesteśmy przekonani, że Ministerstwo już podejmuje liczne działania mające na celu bezpieczne włączenie dzieci z Ukrainy w nasz system edukacji.  Jako organizacje pozarządowe pracujące z dziećmi w sytuacji kryzysu chcemy podzielić się wiedzą, praktyką i doświadczeniem, aby wzmocnić wdrażane działania MEiN.  

Bazując na wypracowanych przez międzynarodowe organizacje standardach edukacji w sytuacjach kryzysowych oraz naszych doświadczeniach, rekomendujemy włączenie poniższych rozwiązań w planowane rekomendacje i zapisy prawne regulujące działania oświatowe na rzecz dzieci z Ukrainy: 

  1. Zorganizowanie systemowego wsparcia – na terenie szkół i poradni psychologiczno-pedagogicznych – dla rodziców i opiekunów dzieci z doświadczeniem uchodźczym w wieku szkolnym. Takie rozwiązanie pozwoli rodzinom lepiej poradzić sobie z trudnościami związanymi z ucieczką i wojną i przejść na etap adaptacji do nowych warunków oraz bezpośrednio wzmacniać swoje dzieci w sytuacji dramatycznych zmian.

  2. Utworzenie i prowadzenie do końca bieżącego roku szkolnego oddziałów adaptacyjnych dla dzieci z doświadczeniem uchodźczym, skoncentrowanych na adaptacji do nowej szkoły i nauce języka. Czas, który pozostał do wakacji, proponujemy, by w dużej mierze wykorzystać na zajęcia, które będą wspierać dobrostan psychiczny nowych uczniów, integrować ich ze społecznością szkolną i umożliwiać im partycypację w życiu placówki i jej otoczeniu. Proponujemy, by nowo przybyli uczniowie otrzymali w szkole możliwość uczestniczenia w zajęciach artystycznych i sportowych. Regularna nauka w języku polskim mogłaby – w razie potrzeby – rozpocząć się wraz z nowym rokiem szkolnym.

  3. Wprowadzenie oferty edukacyjnej wzmacniającej umiejętności słuchania, rozwiązywania problemów i konfliktów oraz działania w szacunku do różnorodności skierowanej do całej społeczności szkolnej (edukacja antydyskryminacyjna, edukacja nt. praw człowieka). W nowej sytuacji są wszyscy uczniowie i potrzebują kompetentnej pomocy, aby dobrze ułożyć wzajemne relacje i tworzyć szkołę, w której wszyscy chcą się uczyć.

  4. Wdrożenie systemowej edukacji nauczycieli w zakresie komunikacji międzykulturowej, zagadnień związanych z migracjami i wspieraniem rezyliencji (np. poprzez model Mentora Rezyliencji) – tak, aby nabyte umiejętności od razu mogły stać się narzędziem wykorzystywanym w ich bieżącej pracy z nowymi uczniami. Ze względu na pilność tej potrzeby, podstawowe szkolenia w tym zakresie mogłyby odbywać się w formie zdalnej i obejmować niezbędną bazę.

  5. Na czas adaptacji wprowadzenie do placówek edukacyjnych mentorów międzykulturowych – odpowiednio przeszkolonych osób (najlepiej z kraju pochodzenia dzieci), które udzielają bieżącego wsparcia językowego i adaptacyjnego w trakcie zajęć (zarówno dla uczniów, jak i nauczycieli).

  6. Zwrócenie szczególnej uwagi na sytuację dzieci-migrantów z niepełnosprawnościami oraz dzieci, które nie są obywatelami Ukrainy. Ich trudności adaptacyjne mogą być wielokrotnie spotęgowane i powinny otrzymać niezbędne wsparcie personelu placówek.

  7. Przygotowanie kadry pedagogicznej do zapobiegania konfliktom międzykulturowym na terenie szkoły i w jej otoczeniu. Wspieranie współpracy i integracji różnych środowisk społeczności szkolnej.

  8. Przygotowanie kadry psychologiczno-pedagogicznej placówek do realizacji badań przesiewowych w kierunku występowania zespołu stresu pourazowego oraz innych trudności związanych ze zdrowiem psychicznym, wynikających z nadmiernej ekspozycji na stres u dzieci z doświadczeniem uchodźczym – tak, aby ewentualne symptomy mogły zostać dostrzeżone odpowiednio wcześnie, a dziecko mogło otrzymać niezbędną pomoc. Wczesna interwencja w takich sytuacjach może uchronić dziecko przed negatywnymi konsekwencjami w obszarze zdrowia psychicznego.

  9. Zorganizowanie na terenach szkół wzmożonej weryfikacji i możliwości uzupełniania szczepień ochronnych oraz badań przesiewowych w kierunku chorób zakaźnych – tak, żeby wzmocnić bezpieczeństwo zdrowotne uczniów.

  10. Obligatoryjne wdrożenie standardów ochrony dzieci we wszystkich placówkach oświatowych, aby stworzone warunki były jak najbardziej bezpieczne, a ewentualne zagrożenia – wykrywane szybko i skutecznie. Wszystkie materiały niezbędne do wdrażania standardów dostępne są bezpłatnie na stronie https://standardy.fdds.pl/ .

  11. Wdrożenie powyższych propozycji i działań edukacyjnych nie tylko we wszystkich rodzajach placówek oświatowych, ale także we wszystkich miejscach, w których przebywają dzieci bez opieki i dzieci ze szczególnymi potrzebami edukacyjnymi, zdrowotnymi i opiekuńczymi.


Organizacja edukacji w sytuacji, w której się znaleźliśmy, jest ogromnym wyzwaniem. Największym wyzwaniem jest jednak dla samych dzieci, które w dramatycznych okolicznościach zmieniły swoje otoczenie, zostawiły swoje domy, swoich bliskich, swoje dotychczasowe życie.

Jesteśmy przekonani, że zadbanie – na tym etapie – o powyższe potrzeby, wzmocni odporność psychiczną uczniów, pomoże zredukować stres związany z ucieczką z kraju, a także będzie wspierać bezpieczeństwo oraz funkcjonowanie w społeczeństwie.  

Jesteśmy gotowi pogłębić przekaz wynikający z naszych rekomendacji lub dołączyć do prac grupy roboczej, która wesprze proces adaptacji nowych uczniów w tym trudnym czasie. 

Rekomendowane działania wspierają:

  • Fundacja Ośrodka KARTA
  • Fundacja na rzecz Praw Ucznia
  • Kogutorium
  • Fundacja Szkoła z Klasą
  • Fundacja Ja, Nauczyciel
  • Ruch Społeczny Obywatele dla Edukacji
  • Fundacja Integracja
  • Ośrodek Działań Ekologicznych „Źródła”
  • Stowarzyszenie Lambda Szczecin
  • Fundacja Szkatułka
  • Fundacja Pole Dialogu
  • Fundacja Iwo-Doradztwo Obywatelskie
  • Fundacja Centrum im. prof. Bronisława Geremka
  • Stowarzyszenie Jeden Świat z Poznania
  • Fundacja Polskie Forum Migracyjne
  • Fundacja Aktywności Lokalnej
  • Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne ETHNOS
  • Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana
  • Fundacja CultureLab
  • Pomorskie Stowarzyszenie Aktywni Lokalnie
  • Polska Sieć Ekonomii
  • Stowarzyszenie Nomada
  • Fundacja Przestrzenie Dialogu
  • Fundacja Luna Plus
  • Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego
  • Instytut Spraw Publicznych
  • Fundacja Autonomia
  • Fundacja Rozwoju Dzieci im. Jana Amosa Komeńskiego
  • Fundacja Stocznia
  • Fundacja Szajn
  • Stowarzyszenie na rzecz Praworządności w Szkołach „Stowarzyszenie Umarłych Statutów”
  • SPUNK Fundacja Nowoczesnej Edukacji
  • Polskie Stowarzyszenie im. Janusza Korczaka
  • Fundacja Edukacji Prawnej „Iustitia”
  • Ruch Samorządowy TAK! Dla Polski
  • Związek Stowarzyszeń Kongres Ruchów Miejskich
  • Fundacja ADRA Polska
  • Stowarzyszenie DIVERSJA
  • Fundacja Dobra Wola
  • Stowarzyszenie Wiosna Bez Barier
  • Stowarzyszenie PORANEK
  • Fundacja Sempre a Frente
  • Środowiskowe Centra Zdrowia Psychicznego dla dzieci i młodzieży EZRA UKSW
  • Fundacja Orange
  • Społeczne Towarzystwo Oświatowe
  • Musszelka
  • Krytyka Polityczna (Stowarzyszenie im. Stanisława Brzozowskiego)
  • Federacja na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny
  • Wielka Koalicja za Równością i Wyborem (WKRW)
  • Grupa Ponton
  • Ruch Samorządowy TAK! Dla Polski
  • Szkoła bohaterek i bohaterów

Adres korespondencyjny:
66-400 Gorzów Wielkopolski, ul. Ukośna 13/4  
E-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Konto bankowe: 76 1600 1462 1887 8924 3000 0001
NIP: 779 246 16 30