Eliminowanie udziału kolei w transporcie, zarówno jeśli chodzi o przewozy pasażerskie jak i towarowe, ma miejsce od lat 90-tych XX w. i wiedza o tym jest powszechna. Każdy zna zlikwidowane połączenia kolejowe, skasowane linie, fizycznie usunięte kilometry torowisk, rozebrane lub sprzedane budynki dworcowe, rozebraną infrastrukturę kolejową, opuszczone tereny kolejowe itd. Ludność podróżująca miała przesiąść się do aut, dla których buduje się autostrady i drogi szybkiego ruchu. I w dużej części się przesiadła, nie tylko dobrowolnie. A przewozy towarów miały przejąć TIRy. I w ogromnej większości przejęły, tylko ok. 10% przewożonej masy towarowej zostało na kolei.

Karol Trammer w książce „Ostre cięcie. Jak niszczono polską kolej” punkt po punkcie rekonstruuje proces intencjonalnej, i irracjonalnej z punktu widzenia interesów państwa i społeczeństwa, systemowej i systematycznej destrukcji polskiej kolei. Oto fragment opisu książki: „Wielkie reformy, miliardy z Unii na zrównoważony rozwój, rekordy prędkości pociągów i liczby pasażerów, a tymczasem polskimi kolejami w III RP wciąż jeździ mniej ludzi niż w PRL-u, a najnowszy tabor ma problem z osiągnięciem czasu przejazdów sprzed wojny. Co się stało, że jest tak dobrze, skoro jest tak źle?”

Ostatnimi laty Polacy zaczęli przepraszać się z koleją i coraz częściej korzystamy z pociągów. Dramatyczna jest natomiast sytuacja z przewozami towarowymi, obsługiwanymi przez stopniowo likwidowaną spółkę PKP CARGO. Zamiast wprowadzenia w życie głośnego hasła "TIRy na tory" realniejsze  wydaje się  odwrotne:  "(rozebrane) tory na TIRy"..
To dlatego zwalniani z PKP CARGO maszyniści stoją w awangardzie kolejarskiego protestu.

Oto wystąpienie Kongresu Ruchów Miejskich solidaryzujące się z protestem kolejarzy (wersja .pdf w załączeniu):

29 lipca 2025 r.

Związek Stowarzyszeń KONGRES RUCHÓW MIEJSKICH
80-236 Gdańsk, Aleja Grunwaldzka 5
KRS 0000671496
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Tel. +48 501 241 442

Do: Związek Zawodowy Maszynistów Kolejowych w Polsce

oraz

Szanowny Pan
Donald Tusk
Prezes Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej

Szanowne Panie i Szanowni Panowie
Senatorki i Senatorowie
Rzeczypospolitej Polskiej

Szanowne Panie i Szanowni Panowie
 Posłanki i Posłowie
 na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

Szanowny Pan
Dariusz Klimczak
Minister Infrastruktury

LIST POPARCIA
dla OGÓLNOPOLSKIEJ AKCJI PROTESTACYJNEJ
Związku Zawodowego Maszynistów Kolejowych w Polsce

Szanowni Państwo,

Kongres Ruchów Miejskich z ogromnym zaniepokojeniem, ale i pełnym zrozumieniem, obserwuje i wspiera ogólnopolską akcję protestacyjną Związku Zawodowego Maszynistów Kolejowych w Polsce.

Z determinacją stoimy u boku maszynistów i innych pracowników, którzy w obronie przyszłości kolei dziś wyszli na ulice.

Wasz protest jest konsekwencją wieloletnich, systemowych zaniedbań ze strony rządu, których kulminacją jest dziś dramatyczna sytuacja w PKP CARGO S.A. i pogłębiająca się degradacja całego sektora kolejowych przewozów towarowych.

Kolej jest systematycznie wypychana z rynku i dyskryminowana, co uderza nie tylko w pracowników, ale także w interes publiczny, bezpieczeństwo państwa i środowisko. Z niepokojem odnotowujemy, że ta polityka faworyzuje transport drogowy.

Związek Zawodowy Maszynistów Kolejowych w Polsce słusznie podkreśla, że 90% dróg dla transportu kołowego pozostaje w Polsce bezpłatna, podczas gdy kolej płaci jedne z najwyższych stawek dostępu do infrastruktury w Europie, a także najwyższą w całej Unii Europejskiej cenę energii trakcyjnej.

Codziennie tysiące ciężarówek rozjeżdżają polskie drogi, wydzielając miliony ton trujących gazów i zwiększając niebezpieczeństwo w ruchu, podczas gdy to, co przewozi 100 ciężarówek, może przewieźć jeden towarowy skład kolejowy.

Popieramy postulaty:

• Żądania uczciwej konkurencji na rynku przewozów.
• Wezwania rządu do reformy polityki transportowej państwa zmierzającej do stworzenia zrównoważonego rynku przewozów.
• Potrzeby autentycznego dialogu społecznego, zgodnego ze standardami demokratycznego państwa prawa i podstawowymi wartościami Unii Europejskiej, w obliczu braku efektów dotychczasowych prób interwencji i lekceważenia ze strony podsekretarza stanu odpowiadającego za kolej.
• Kategorycznego sprzeciwu wobec polityki zwolnień wykwalifikowanych maszynistów, których brakuje dziś w całej Europie.

Problemy podnoszone przez ZZM są głęboko zakorzenione w Tezach Miejskich Kongresu Ruchów Miejskich.

Jako organizacja skupiająca ruchy miejskie z całej Polski, od lat opowiadamy się za zrównoważonym rozwojem miast i regionów. Państwa walka o przyszłość kolei bezpośrednio dotyka wielu naszych kluczowych tematów, stanowiących filary zdrowych, sprawiedliwych i ekologicznych miast:

• Transport zrównoważony, który jest podstawą efektywnego i ekologicznego funkcjonowania miast i kraju. Preferowanie transportu szynowego nad drogowym to krok w kierunku redukcji korków, hałasu i zanieczyszczeń w aglomeracjach.
• Ekologia miejska i Zielona Rewolucja! Miliony ton trujących gazów emitowanych przez transport drogowy to bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia mieszkańców miast. Wspierając kolej jako ekologiczny i wydajny transport szynowy, wspieramy ekologię.
• Ład przestrzenny – niepohamowany rozwój transportu drogowego, prowadzący do "rozjeżdżania polskich dróg", wpływa negatywnie na ład przestrzenny.
• Prawo do miasta – dyskryminacja transportu szynowego i uleganie lobby samochodowemu to działanie na niekorzyść dobra wspólnego, co narusza fundamentalne prawo mieszkańców do zdrowego, bezpiecznego i dobrze funkcjonującego miasta. Zapewnienie dostępnych i efektywnych usług publicznych, w tym transportu, jest kluczowe dla realizacji prawa do miasta.

Protest w obronie miejsc pracy oraz żądanie rzeczywistego dialogu społecznego to wyraz troski o sprawiedliwość społeczną i podstawowe zasady demokracji. Lekceważenie głosu strony społecznej, pomimo licznych interwencji, petycji i spotkań, jest niedopuszczalne w demokratycznym państwie prawa.

Kongres Ruchów Miejskich wyraża pełną solidarność z maszynistami i domaga się od rządu Rzeczypospolitej Polskiej podjęcia rozmów i wprowadzenia realnych zmian w polityce transportowej. Przyszłość polskiej kolei, a co za tym idzie, przyszłość zrównoważonego rozwoju kraju i jakości życia w miastach, zależy od tych decyzji. 

Z wyrazami szacunku i pełnym poparciem,

W imieniu Zarządu Kongresu Ruchów Miejskich

Prezes Zarządu
Łukasz Broniszewski